In één oogopslag
| Punt | Stand 15 oktober 2026 |
|---|---|
| Rechtsgrondslag | Oostenrijkse statiegeldverordening voor drankverpakkingen voor eenmalig gebruik (Pfandverordnung für Einweggetränkeverpackungen), BGBl. II Nr. 283/2023, en § 14c van de Oostenrijkse afvalbeheerwet 2002 (Abfallwirtschaftsgesetz 2002, AWG 2002)[1][2] |
| Geldt sinds | 1 januari 2025; producten zonder statiegeldlogo mogen sinds 1 januari 2026 niet meer worden verkocht[1][14] |
| Statiegeld | 0,25 euro per verpakking, niet onderworpen aan btw[1][19] |
| Wat eronder valt | gesloten plastic wegwerpflessen en metalen blikjes van 0,1 tot 3,0 liter; juridisch ook metalen drankflessen[1] |
| Centrale instantie | EWP Recycling Pfand Österreich gGmbH, registratie via het EWP-portal[5] |
| Producentenbijdrage 2026 | 0,0245 euro per plastic fles, 0,0107 euro per metalen blikje, netto[7] |
| Inleveren door consumenten | leeg, niet platgedrukt, statiegeldlogo en barcode leesbaar; in de winkel via automaat of handmatig[4] |
| Inzamelpercentage | 81,5% in 2025; doel 90% vanaf 2027[15][1] |
| Zonder registratie | geen verkoop; overtredingen zijn bestuursrechtelijke overtredingen (Verwaltungsübertretungen) volgens § 79 Abs. 2 AWG 2002[6][2] |
Wat het statiegeld op wegwerpverpakkingen (Einwegpfand) regelt
De koper betaalt 25 cent per verpakking en krijgt dat bij het inleveren terug. Het statiegeld is niet van de verkoper: elke handelsschakel int het in naam en voor rekening van de centrale instantie[1]. Drie begrippen dragen het systeem:
- **Eerste in-de-handelbrenger (Erstinverkehrsetzer)**: de onderneming die de statiegeldverpakkingen als eerste in Oostenrijk in de handel brengt, dus de primair verplichte volgens § 13g AWG 2002; bij loonafvulling de opdrachtgever[1][3]. Voorbeeld: de brouwerij die in Oostenrijk afvult, of de importeur van energiedrankjes uit Duitsland.
- **Primair verplichte (Primärverpflichteter)**: het Oostenrijkse begrip voor de verantwoordelijke binnen de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV, Engels EPR) voor verpakkingen, zoals een verpakker of importeur met vestiging in Oostenrijk of een buitenlandse postorderverkoper aan particulieren[3].
- **Eindverkoper (Letztvertreiber)**: wie aan consumenten verkoopt, zoals een supermarkt, tankstation of webshop. Hij neemt lege verpakkingen terug en betaalt het statiegeld uit[1].
Statiegeldverpakkingen zijn uitgezonderd van deelname aan een inzamel- en verwerkingssysteem, in de volksmond licentiëring[3][21]. Voor fles, etiket, sluiting en deksel betaalt u in plaats daarvan de producentenbijdrage aan EWP[7]. Trays, krimpfolie of verzenddozen zijn geen statiegeldverpakkingen en blijven licentieplichtig; zie daarvoor de gids over de verpakkingslicentie.
Welke drankverpakkingen eronder vallen
| Verpakking | Statiegeld | Grondslag |
|---|---|---|
| Plastic wegwerpfles, 0,1 tot 3,0 liter, ook water, sap, bier, plantaardige dranken | ja | § 3 Z 2, § 4 statiegeldverordening[1][6] |
| Drankblikje of metalen fles, 0,1 tot 3,0 liter | ja | § 3 Z 3, § 4 statiegeldverordening[1] |
| Glazen fles met plastic sluiting | nee | § 3 Z 2 lit. a[1] |
| Drankkarton | nee | § 3 Z 2 lit. c[1] |
| Melk en zuivelproducten (volgens EWP vanaf 51% melkaandeel) | nee | § 4 Abs. 3[1][6] |
| Zuigelingenvoeding, voeding voor medisch gebruik | nee | § 3 Z 2 lit. b[1] |
| Siropen | nee, niet bestemd voor directe consumptie | overheid en EWP[4][6] |
| Herbruikbare glazen flessen en bierkratten | geen onderdeel van het Einwegpfand | eigen statiegeld op herbruikbare verpakkingen[6] |
Wie wat moet doen
Uw plichten hangen ervan af of u dranken voor het eerst naar Oostenrijk brengt, doorverkoopt of aan consumenten levert:
| Uw situatie | Uw rol | Wat u doet |
|---|---|---|
| U vult af in Oostenrijk of laat onder uw merk afvullen | eerste in-de-handelbrenger | registreren, markeren, maandelijks melden en betalen[1][11] |
| U importeert dranken naar Oostenrijk en verkoopt ze daar | importeur, daarmee eerste in-de-handelbrenger | zoals hierboven; bij kleine hoeveelheden stickers in plaats van een nieuw etiket[14][13] |
| Uw merk uit Duitsland levert aan een Oostenrijkse handelaar | naar keuze: uw afnemer wordt eerste in-de-handelbrenger, of u blijft dat via een gemachtigde (alleen bij vestiging in de EU/EER) | contractueel vastleggen wie registreert en betaalt[10] |
| U verkoopt vanuit het buitenland online aan particulieren in Oostenrijk | eerste in-de-handelbrenger | een gemachtigde aanstellen die voor u registreert en betaalt[10] |
| U verkoopt in de winkel aan consumenten | eindverkoper | statiegeld innen, verpakkingen terugnemen, statiegeld uitbetalen; EWP vergoedt het statiegeld en betaalt een handling fee[1][8] |
| U verstuurt dranken per post of pakketdienst | eindverkoper zonder terugnameplicht | statiegeld innen, bij EWP registreren, compensatiebijdrage betalen[1][9] |
| U levert met een eigen bezorgdienst | eindverkoper | terugname en terugbetaling van het statiegeld bij de levering waarborgen[1][9] |
| Horeca, dranken blijven in de zaak | eindverkoper | geen statiegeld en geen terugname voor verpakkingen die ter plaatse blijven[1] |
| Drankautomaat | eindverkoper | compensatiebijdrage, tenzij er binnen 300 meter een inleverpunt met een overeenkomst is[1][9] |
| Groothandel alleen aan wederverkopers | distributeur | statiegeld doorberekenen; geen terugname tegenover consumenten[6] |
Leveringsvoorwaarden en douanedocumenten laten zien wie importeert, maar zijn geen bewijs voor de rol. Leg de rol bij twijfel schriftelijk vast met uw afnemer. Controleer bij goederen van buitenlandse leveranciers of de verpakkingen het Oostenrijkse statiegeldsymbool dragen; ontbreekt het, dan bent u zelf importeur met alle plichten[14].
Registratie bij EWP stap voor stap
- Gebruikersaccount aanmaken: de key-user legt het bedrijfsprofiel vast met het handelsregisternummer (Firmenbuch) of btw-identificatienummer (UID); het inloggen verloopt met tweefactorverificatie[17].
- Rol kiezen en contracten ondertekenen: contract voor eerste in-de-handelbrengers, overeenkomst voor het logogebruik, SEPA-incassomachtiging en bij internationale GTIN's een aanvullende overeenkomst[17][12].
- Elk product aanmaken: materiaal van verpakking, deksel en etiket, afmetingen, vulvolume, gewicht, kleur en nieuwe barcode opgeven, etiketontwerp als pdf uploaden[1][12].
- Monsters insturen en vrijgave afwachten: EWP controleert het ontwerp en de geschiktheid voor inleverautomaten; dat duurt tot 6 weken na ontvangst van de monsters, bij correcties langer[12].
- Doorlopend melden en betalen: statiegeld als aparte factuurregel innen, hoeveelheden per barcode uiterlijk de 5e van de volgende maand melden; EWP factureert op de 10e en incasseert op de 20e. Het gebruikte recyclaat meldt u uiterlijk 15 maart over het voorgaande jaar[11][19].
Zonder vestiging in Oostenrijk neemt een gemachtigde deze stappen over. Hij registreert zich eerst in het Elektronische Datenmanagement (EDM) van het Oostenrijkse ministerie en legt daar de volmacht vast; pas daarna is aanmelding in het EWP-portal mogelijk[10]. Hoe dat verloopt, legt de gids over het EDM-portal uit.
Statiegeldsymbool, barcode en stickers
Het statiegeldsymbool staat eenmaal boven de barcode, zwart op wit, minimaal 10 x 11,7 mm groot, met 2 mm vrije zone[12][20]. Elk statiegeldproduct heeft een nieuwe barcode (GTIN) nodig die het onderscheidt van producten zonder statiegeld[6][20]. Wordt dezelfde verpakking met dezelfde GTIN ook in het buitenland verkocht, dan registreert u haar als internationale GTIN. EWP rekent daarvoor 0,03 euro per verpakking, bij Oostenrijkse producenten over de hoeveelheid voor het buitenland, bij importeurs over de hoeveelheid voor Oostenrijk; in het relevante buitenland (relevantes Ausland) zijn maximaal 500.000 stuks per jaar en GTIN toegestaan[12][16].
Voor importgoederen en kleine partijen staat EWP stickers toe in plaats van een nieuw etiket. Ze komen uitsluitend van goedgekeurde drukkerijen, dragen statiegeldsymbool, GTIN en Datamatrix-code en worden via het portal geactiveerd[13].
Geldstromen en kosten
| Post | Bedrag | Wie betaalt aan wie |
|---|---|---|
| Statiegeld | 0,25 euro per verpakking | elke handelsschakel aan de vorige; de eerste in-de-handelbrenger aan EWP[1][11] |
| Producentenbijdrage 2026 | 0,0245 euro plastic, 0,0107 euro metaal, plus btw | eerste in-de-handelbrenger aan EWP[7][19] |
| Ecomodulatie | toeslag op basis van recyclebaarheid; in de voorbeeldberekening van EWP 10% in prestatieklasse C | eerste in-de-handelbrenger aan EWP[19][15] |
| Registratiebijdrage | eenmalig per verpakkingssoort; hoogte niet gepubliceerd in de geraadpleegde EWP-documenten | eerste in-de-handelbrenger aan EWP[1][6] |
| Internationale GTIN-vergoeding | 0,03 euro per verpakking | eerste in-de-handelbrenger aan EWP[12] |
| Compensatiebijdrage | 0,038 euro per verpakking (informatieblad stand oktober 2025) | pakketverzending, automaten, maaltijdbezorging aan EWP[9] |
| Handling fee 2026 | automaat 0,0365 euro plastic, 0,0341 euro metaal; handmatig 0,0384 en 0,0312 euro | EWP aan geregistreerde terugnemers[8] |
Rekenvoorbeeld met aangenomen hoeveelheden: een importeur brengt in een maand 100.000 plastic flessen in de handel. Hij int 25.000 euro statiegeld en draagt dat af aan EWP. Zijn kosten zijn 2.450 euro producentenbijdrage netto (100.000 x 0,0245 euro), bij prestatieklasse C plus 245 euro toeslag[7][19].
Gevolgen van ontbrekende registratie
Statiegeldverpakkingen die niet geregistreerd zijn of niet met het statiegeldsymbool zijn gemarkeerd, mogen in Oostenrijk niet worden verkocht of weggegeven[6][14]. Een overtreding van de statiegeldverordening is een bestuursrechtelijke overtreding (Verwaltungsübertretung) volgens § 79 Abs. 2 Z 1 AWG 2002; hetzelfde geldt volgens § 79 Abs. 2 Z 2a als een buitenlandse postorderverkoper geen gemachtigde aanstelt[2]. De productregistratie is tegelijk de voorwaarde waardoor inleverautomaten en handmatige inleverpunten de verpakking herkennen[5].
Termijnen en tijdlijn
| Datum | Wat | Status |
|---|---|---|
| 25 september 2023 | statiegeldverordening bekendgemaakt in het Bundesgesetzblatt | afgerond[1] |
| 1 januari 2025 | statiegeldplicht gaat in | geldt[1] |
| 31 maart 2025 | laatste afvuldag voor producten zonder logo en zonder statiegeld | verstreken[1][6] |
| 31 december 2025 | einde van de uitverkoop van producten zonder logo | verstreken[1][14] |
| 1 januari 2026 | alleen nog geregistreerde en gemarkeerde producten in de verkoop; statiegeld voor producten met sticker maandelijks in plaats van vooraf | geldt[6][13][14] |
| vanaf 2027 | inzameldoel 90% | vastgelegd[1] |
Oostenrijk en Duitsland vergeleken
| Punt | Oostenrijk | Duitsland |
|---|---|---|
| Rechtsgrondslag | statiegeldverordening, § 14c AWG 2002[1][2] | § 46 VerpackDG (Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz)[18] |
| Hoogte statiegeld | 0,25 euro, niet onderworpen aan btw[1][19] | minimaal 0,25 euro inclusief btw[18] |
| Materialen | plastic en metaal[1] | ook glas voor eenmalig gebruik en andere materiaalsoorten[18] |
| Zuiveldranken | uitgezonderd[1] | in plastic flessen en blikjes statiegeldplichtig[18] |
| Inleveren in het andere land | niet mogelijk[6] | niet mogelijk[6] |
Een verpakking uit het Duitse statiegeldsysteem kan in Oostenrijk niet voor statiegeld worden ingeleverd, en omgekeerd[6]. De Duitse statiegeldplicht wordt toegelicht in de gids over de Duitse verpakkingswet (Verpackungsgesetz) en de VerpackDG.
Veelgemaakte fouten
- Producten met het Duitse statiegeldlogo naar Oostenrijk leveren. Oplossing: een Oostenrijkse verpakking of een EWP-sticker[6][13].
- Producten pas na de start van de leveringen aanmelden. Oplossing: de registratie met monsters minstens 6 weken vooraf starten[12].
- Onduidelijk wie de eerste in-de-handelbrenger is. Oplossing: de rol in het leveringscontract vastleggen, zodat niet niemand betaalt en ook niet allebei[10].
- Webshop zonder registratie. Oplossing: in het EWP-portal registreren en de compensatiebijdrage betalen, ook als een eigen fysieke winkel verpakkingen terugneemt[9].
Voor bedrijven uit Duitsland en het buitenland
Een Duitse drankenproducent heeft voor Oostenrijk drie wegen[10]:
- **Eigen vennootschap in Oostenrijk**: die wordt eerste in-de-handelbrenger.
- **Importeur of distributeur**: die wordt eerste in-de-handelbrenger en registreert de producten.
- **Gemachtigde**: u blijft eerste in-de-handelbrenger; een gemachtigde met vestiging in Oostenrijk vervult uw plichten in uw naam. Deze weg staat alleen open voor bedrijven uit de EU en de EER.
Verkoopt u online rechtstreeks aan Oostenrijkse particulieren, dan is een gemachtigde verplicht, ook voor bedrijven uit derde landen zoals Zwitserland[10][2]. Per bedrijf is er maar één gemachtigde voor verpakkingen en statiegeld; bestaande volmachten voor verpakkingen, elektrische apparaten of batterijen gelden ook voor het statiegeld[10]. Voor de overige verpakkingen in uw zendingen hebt u nog steeds een Oostenrijkse licentiëring nodig, zie Verkopen naar Oostenrijk. Hoe deze plichten bij de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) horen, legt de gids daarover uit. ClearoSystems brengt in zijn digitale behoefteanalyse per product, rol, verkoopkanaal en land in kaart welke plichten gelden, momenteel voor bedrijven met thuismarkt Oostenrijk, Nederland of Zwitserland, voor Duitsland volgt die; registratie, meldingen en de aanstelling van een gemachtigde begeleiden wij daarna.
Stand van zaken en wijzigingen
Stand: 16 oktober 2026. Op die dag hebben wij gecontroleerd: de statiegeldverordening in het RIS, het Oostenrijkse juridische informatiesysteem (oorspronkelijke versie BGBl. II Nr. 283/2023, geen wijziging bekendgemaakt), §§ 12b, 13g, 14c en 79 AWG 2002 (laatst gewijzigd bij BGBl. I Nr. 84/2024), § 6a van de Oostenrijkse verpakkingsverordening 2014 (Verpackungsverordnung 2014), bedrijfspagina's, FAQ en informatiebladen van EWP en § 46 VerpackDG[1][2][3][21][5][18]. De compensatiebijdrage komt uit een informatieblad van oktober 2025; EWP herbeoordeelt hem jaarlijks[9]. Wijzigingen: 15 oktober 2026, eerste versie; 16 oktober 2026, inhoudelijke preciseringen na controle door experts (betrokken verpakkingen). Vertaald uit de Duitse versie van 16 oktober 2026.
Veelgestelde vragen
- Moet ik als Duitse producent zelf in het EWP-portal aan de slag, als ik alleen aan een Oostenrijkse groothandel lever?
- Niet per se. Wordt uw afnemer eerste in-de-handelbrenger, dan registreert hij de producten en betaalt hij statiegeld en producentenbijdrage. Via een gemachtigde kunt u de rol zelf houden, bijvoorbeeld als u meerdere handelaren met dezelfde barcode belevert. Leg de oplossing vóór de eerste levering schriftelijk vast.
- Geldt het statiegeld ook voor dranken die ik als monster of relatiegeschenk weggeef?
- Ja. Sponsoring, monsters, promotieartikelen en dranken voor medewerkers gelden als in de handel gebracht en worden gemeld. Uitgezonderd zijn alleen labmonsters die niet in de handel komen en aantoonbaar vernietigde goederen.
- Moet mijn webshop lege flessen terugnemen?
- Alleen bij bezorging met een eigen bezorgdienst; dan neemt u de verpakkingen bij de levering terug en mag u het statiegeld via dezelfde betaalmethode terugbetalen. Bij verzending per post of pakketdienst vervalt de terugname; in plaats daarvan betaalt u de compensatiebijdrage. Bij click and collect in de winkel is die niet verschuldigd.
- Kan ik Oostenrijkse statiegeldflessen in Duitsland inleveren?
- Nee. Oostenrijkse statiegeldverpakkingen worden alleen in Oostenrijk terugbetaald, Duitse alleen in Duitsland. Verpakkingen zonder Oostenrijks statiegeldlogo horen in Oostenrijk bij de inzameling van plastic en metaal.
- Wat gebeurt er met restvoorraden zonder statiegeldlogo?
- Die mogen sinds 1 januari 2026 in Oostenrijk niet worden verkocht of weggegeven. Mogelijk zijn de markering met goedgekeurde stickers na registratie, de verkoop buiten Oostenrijk of aantoonbare vernietiging.
- Ik exporteer in Oostenrijk gekochte statiegeldproducten. Krijg ik het statiegeld terug?
- Ja, via de exportregeling van EWP: registratie als exporteur, contract, exportbewijs. Voor landen van het relevante buitenland wordt het statiegeld terugbetaald minus 3 cent exportvergoeding, voor maximaal 500.000 stuks per product en jaar zonder afzonderlijke toestemming.
Bronnen
- [1]RIS: Pfandverordnung für Einweggetränkeverpackungen, BGBl. II Nr. 283/2023, konsolidierte Fassung (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [2]RIS: Abfallwirtschaftsgesetz 2002 (AWG 2002), konsolidierte Fassung, §§ 12b, 14c, 79 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [3]RIS: § 13g AWG 2002, Pflichten für Primärverpflichtete von Verpackungen (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [4]oesterreich.gv.at: Einwegpfandsystem (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [5]Recycling Pfand Österreich: Für Unternehmen (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [6]Recycling Pfand Österreich: Häufige Fragen (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [7]EWP: Infoblatt Produzentenbeitrag 2026, Stand Dezember 2025 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [8]EWP: Infoblatt Handling Fee 2026, Stand Juni 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [9]EWP: Infoblatt Der Ausgleichsbeitrag, Stand Oktober 2025 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [10]EWP: Erstinverkehrsetzung als ausländisches Unternehmen (Bevollmächtigter), Stand Oktober 2024 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [11]EWP: Übersicht über die Pflichten von Erstinverkehrsetzern, Stand März 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [12]EWP: Produzenten-Handbuch, Version 5, Mai 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [13]EWP: Infoblatt Sticker 2026, Stand August 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [14]EWP: Infoblatt Import von Getränken, Stand Januar 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [15]EWP: Das österreichische Einweg-Pfandsystem – Die Jahresbilanz 2025 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [16]EWP: Vertrieb von Getränken in Österreich und im Ausland, Stand Februar 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [17]EWP: Registrierung für Erstinverkehrsetzer im EWP-Portal (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [18]§ 46 VerpackDG: Pfand- und Rücknahmepflichten für Einweggetränkeverpackungen (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [19]EWP: Information zur EWP-Verrechnung und umsatzsteuerlichen Behandlung (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [20]EWP: Infoblatt Produktregistrierung, Stand Februar 2026 (geraadpleegd op 15-10-2026)
- [21]RIS: Verpackungsverordnung 2014, konsolidierte Fassung, § 6a (geraadpleegd op 15-10-2026)