PPWR 2026 (EU-verpakkingsverordening): verplichtingen, termijnen en volgende stappen voor bedrijven

In één oogopslag

De belangrijkste kerngegevens van de PPWR op een rij, gecontroleerd op 15 oktober 2026.

Wat is de PPWR – en wat regelt zij niet?

PPWR staat voor Packaging and Packaging Waste Regulation, in het Nederlands de EU-verpakkingsverordening. Als verordening geldt zij in elke lidstaat rechtstreeks, zonder omzetting in nationaal recht (art. 71)^[1]. Zij vervangt de verpakkingsrichtlijn 94/62/EG, die elk land anders had omgezet^[2].

Nieuw is vooral dat de eisen aan de verpakking zelf in de hele EU gelijk zijn: stoffen, recyclebaarheid, aandeel gerecycled materiaal, etikettering en bewijsstukken. Veel daarvan gaan pas vanaf 2028 of 2030 in^[2]. Volgens het Oostenrijkse ministerie van Milieu stonden in juni 2026 nog 18 uitvoeringshandelingen en 17 gedelegeerde handelingen van de Commissie uit^[11]. Die leggen details vast, zoals criteria voor de recyclebaarheid.

Wat de PPWR niet in het leven roept: een EU-breed register, een EU-brede licentie of uniforme tarieven. Producenten registreren zich in elke lidstaat waar zij verpakkingen voor het eerst op de markt aanbieden (art. 44, lid 2)^[1]. De Commissie moet uniforme formats voor registratie en meldingen nog vaststellen; daarna hebben de lidstaten 18 maanden om hun registers aan te passen^[5].

In Duitsland heeft de VerpackDG op 12 augustus 2026 de Duitse verpakkingswet (Verpackungsgesetz, VerpackG) vervangen^[3]. Zij vult de PPWR aan met de nationale regels: registratie in LUCID, deelname aan een duaal systeem, gegevensmeldingen, statiegeld en overtredingen (Ordnungswidrigkeiten). Wat er ten opzichte van het oude recht is veranderd, legt onze gids over het Verpackungsgesetz en de VerpackDG uit.

Wie is betrokken? De rol is bepalend

De PPWR geldt voor elk bedrijf dat verpakkingen vervaardigt, vult of invoert of in verpakte goederen handelt. Welke plichten gelden, hangt af van de rol volgens art. 3. Een bedrijf kan meerdere rollen tegelijk hebben^[1].

• **Fabrikant** (art. 3, lid 1, punt 13): vervaardigt verpakkingen of verpakte producten of laat ze onder eigen naam of eigen merk ontwerpen of vervaardigen. Voorbeeld: een cosmeticalabel dat zijn crème door een loonvuller laat afvullen. De fabrikant is verantwoordelijk voor de conformiteit^[1].
• **Leverancier** (punt 16): levert verpakkingen of verpakkingsmateriaal aan een fabrikant, bijvoorbeeld een kartonnagebedrijf. Hij moet de fabrikant alle documenten voor het aantonen van de conformiteit overhandigen (art. 16)^[1].
• **Importeur** (punt 17): een in de EU gevestigd bedrijf dat verpakkingen uit een derde land in de handel brengt. Goederen uit een ander EU-land maken niemand tot importeur^[1][12].
• **Distributeur** (punt 18): biedt verpakkingen in de toeleveringsketen aan zonder fabrikant of importeur te zijn, bijvoorbeeld een handelaar in merkartikelen^[1].
• **Producent** (punt 15): draagt de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV, in het Engels EPR) in een bepaalde lidstaat, dus registratie, meldingen en financiering van de recycling. Producent kan een fabrikant, importeur of distributeur zijn^[1].
• **Gemachtigde voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid** (punt 20): vervult de producentenplichten in een land voor een producent die daar niet gevestigd is. Daarvan te onderscheiden is de **gemachtigde** volgens punt 19, die taken van een fabrikant overneemt^[1].

Voor Duitsland vat de ZSVR de bepaling van de rol samen in twee principes. Merkvoorrang: wie onder eigen merk laat produceren, is fabrikant en producent. Binnenlandvoorrang: producent is het eerste bedrijf in de binnenlandse toeleveringsketen; bij levering vanuit het buitenland rechtstreeks aan eindafnemers is dat het buitenlandse bedrijf^[3].

Een logo of opdruk is een aanwijzing, geen automatisme. Doorslaggevend is of de verpakking of het product onder uw naam of uw merk wordt ontworpen of vervaardigd^[1]. Een fulfilmentdienstverlener wordt alleen door opslag en verzending niet de producent van uw productverpakkingen. Stelt hij de verzendverpakking zelf samen, dan kan hij daarvan de fabrikant zijn^[4]. Pakt hij goederen uit, dan kan hij voor de verwijderde verpakkingen producent zijn (art. 3, lid 1, punt 15, onder e)^[1][12].

Geldt de PPWR ook voor micro-ondernemingen?

Ja. Een algemene uitzondering op basis van bedrijfsgrootte bestaat niet. Micro-ondernemingen hebben minder dan tien werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro^[4]. Voor hen voorziet de PPWR in enkele versoepelingen^[1]:

• Fabrikantrol: laat een micro-onderneming verpakkingen onder eigen merk vervaardigen, dan geldt volgens art. 3, lid 1, punt 13, onder b, de leverancier als fabrikant als hij in dezelfde lidstaat gevestigd is. Art. 15, lid 12, en art. 21 vereisen daarentegen alleen een leverancier die in de Unie gevestigd is^[1].
• Hergebruikdoelstellingen: wie in een kalenderjaar ten hoogste 1.000 kg verpakkingen in een lidstaat aanbiedt en een micro-onderneming is, is uitgezonderd van de doelstellingen van art. 29 (art. 29, lid 13)^[1].
• Herbruikbaar aanbod in de horeca: micro-ondernemingen zijn uitgezonderd van de plicht volgens art. 33^[1].

Zeker is de versoepeling bij de fabrikantrol alleen als de leverancier in dezelfde lidstaat gevestigd is. Levert een bedrijf uit een ander EU-land, dan is de rechtslage vanwege de afwijkende formulering open. Een leverancier uit een derde land valt er niet onder^[1]. Registratie, systeemdeelname en grenswaarden voor stoffen gelden ongeacht de omvang.

Wat de PPWR regelt en vanaf wanneer

De eisen aan verpakkingen staan in de artikelen 5 tot en met 12 en gelden gefaseerd. Veel latere data schuiven op als de Commissie de benodigde handelingen later vaststelt. Dan geldt telkens het latere tijdstip^[1].

Belangrijk voor webshops: de hergebruikdoelstellingen van art. 29, leden 1 tot en met 3, gelden niet voor dozen van bordpapier of karton^[1]. Ook de grens voor lege ruimte van art. 24, lid 1, geldt niet als de verkoopverpakking tegelijk als verzendverpakking dient; dan geldt de minimaliseringsplicht van art. 10^[1]. Tot de nieuwe etiketteringsregels ingaan, blijven de bestaande regels voor materiaalmarkering bepalend (art. 70)^[1][11].

Conformiteitsverklaring en technische documentatie

Sinds 12 augustus 2026 mag een fabrikant alleen verpakkingen in de handel brengen die voldoen aan de eisen van de artikelen 5 tot en met 12. Vooraf voert hij de conformiteitsbeoordeling volgens bijlage VII uit en stelt hij de technische documentatie op (art. 15, lid 2)^[1]. Is de conformiteit aangetoond, dan stelt hij een EU-conformiteitsverklaring op. Daarmee neemt hij de verantwoordelijkheid op zich dat de verpakking aan de verordening voldoet (art. 39, lid 4)^[1].

• Bewaren: documentatie en verklaring vijf jaar bij verpakkingen voor eenmalig gebruik, tien jaar bij herbruikbare verpakkingen (art. 15, lid 3)^[1].
• Gegevens op de verpakking: naam of handelsmerk, postadres en, indien beschikbaar, elektronische contactgegevens van de fabrikant, ook via een QR-code (art. 15, lid 6)^[1].
• Taal in Duitsland: de ondertekende conformiteitsverklaring is naar keuze in het Duits of het Engels beschikbaar; op verzoek van de autoriteit moet zij worden vertaald (§ 62 VerpackDG)^[8].
• Toeleveringsketen: leveranciers moeten de fabrikant de nodige informatie en documenten overhandigen (art. 16). Importeurs houden een kopie van de verklaring beschikbaar (art. 18, lid 7)^[1].

Een aangestelde gemachtigde volgens art. 17 kan documenten bewaren en met autoriteiten samenwerken. Het opstellen van de technische documentatie blijft echter de taak van de fabrikant^[1]. Welke handelaren een eigen verklaring nodig hebben, laat ons artikel PPWR-conformiteitsverklaring: wie die moet opstellen zien.

Register, producent en gemachtigde

Producenten dragen de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen die zij in een lidstaat voor het eerst aanbieden (art. 45, lid 1). Zij mogen daar pas aanbieden als zij of hun gemachtigde in het register zijn ingeschreven (art. 44, lid 4)^[1]. In Duitsland is dat het register LUCID; de registratie is gratis^[13]. De producent verricht die zelf, ook als hij een gemachtigde heeft^[7][15]. Het verloop beschrijft onze gids over de registratie in het LUCID-verpakkingsregister.

**Gemachtigde voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid:** wie zonder vestiging in het land van bestemming rechtstreeks aan eindafnemers levert, wijst daar schriftelijk een gemachtigde aan. Dat volgt uit art. 45, lid 3, in samenhang met art. 3, lid 1, punt 15, onder c en d^[1]. Dat geldt voor bedrijven uit andere EU-landen en uit derde landen. Duitsland regelt de aanstelling in § 5 VerpackDG; de volmacht moet schriftelijk en in het Duits worden verleend^[7][15].

**Stand van het voorstel:** de Commissie heeft op 10 december 2025 voorgesteld deze plicht voor producenten met zetel in de EU tot 1 januari 2035 op te schorten, COM(2025) 982. De Milieucommissie van het Parlement heeft op 5 oktober 2026 gestemd; als datum voor de plenaire vergadering is voorlopig 19 oktober 2026 genoemd^[6]. Het voorstel is niet aangenomen; de plicht geldt. Voor producenten uit derde landen, zoals Zwitserland, zou volgens het voorstel niets veranderen^[16]. In afwachting van het besluit heeft de Commissie de lidstaten opgeroepen de plicht pragmatisch te handhaven en van sancties af te zien^[5]. Hoe de kosten van een gemachtigde per land zijn opgebouwd, legt ons artikel EPR-gemachtigde: waarvan de kosten per EU-land afhangen uit.

**Onlineplatforms en fulfilment:** marktplaatsen vragen producenten om hun registratie in het land van de consument en een zelfcertificering (art. 45, lid 4)^[1]. Fulfilmentdienstverleners controleren dezelfde gegevens bij het sluiten van het contract en schorten hun diensten op als de producent ze niet corrigeert (art. 45, leden 7 en 8)^[1]. De Commissie schrijft dat platforms het registratienummer moeten opvragen zodra de geharmoniseerde nationale registers er zijn^[5]. Voor Duitsland verklaart de ZSVR dat platforms en fulfilmentdienstverleners de LUCID-registratie nu al moeten controleren^[4].

Stap voor stap: wat bedrijven nu doen

De datum van toepassing is voorbij. De controle betreft daarom ook verpakkingen die u al gebruikt.

• **Rol per product en land bepalen:** eigen merk, import uit een derde land, doorverkoop of rechtstreekse levering naar het buitenland. Leg vast in welke landen u producent bent^[1][3].
• **Verpakkingslijst opstellen:** verkoop-, verzamel- en verzendverpakkingen met materiaal, gewicht, leverancier en land van bestemming. Deze gegevens hebt u nodig voor conformiteit, registratie en meldingen^[4].
• **Documenten van leveranciers opvragen:** bewijsstukken over zware metalen en, bij contact met levensmiddelen, over PFAS. Leveranciers zijn verplicht ze te verstrekken (art. 16)^[1].
• **Als fabrikant documenteren:** conformiteitsbeoordeling, technische documentatie en EU-conformiteitsverklaring opstellen en vijf respectievelijk tien jaar bewaren^[1].
• **Als producent registreren en deelnemen:** in elk land waar u producent bent. In Duitsland: LUCID, systeemdeelname, gegevensmelding en zo nodig een gemachtigde^[3][7].
• **Voor 2028 en 2030 plannen:** bij nabestellingen van drukwerk en kartonnage rekening houden met etikettering, recyclebaarheid, gerecycled materiaal en lege ruimte^[1].

Voor de registratie in LUCID worden geen kosten in rekening gebracht^[13]. De overige stappen brengen interne inspanning met zich mee en eventueel kosten voor keuringen of een gemachtigde.

Termijnen en tijdpad 2025 tot 2040

De tabel onderscheidt vaste data van data die afhangen van de vaststelling van verdere handelingen, en van het openstaande voorstel.

Kosten en gevolgen van overtredingen

De PPWR legt geen tariefhoogtes vast. De kosten ontstaan nationaal en in uw bedrijf.

• **Registratie:** registers mogen op kosten gebaseerde vergoedingen vragen (art. 44, lid 11, onder d)^[1]. In Duitsland is de LUCID-registratie gratis^[13].
• **Systeemdeelname:** de tarieven worden vastgesteld door de nationale systemen, in Duitsland door de duale systemen. Wat deelname kost, legt onze gids over de verpakkingslicentie uit.
• **Ecomodulatie:** de PPWR vereist dat bijdragen in de toekomst naar recyclebaarheid worden gedifferentieerd; dat gaat in 18 maanden na de handelingen over recyclebaarheid (art. 6, lid 8)^[1]. Hoe groot de differentiatie uitvalt, is nog niet vastgesteld.
• **Gemachtigde:** aan de aanstelling van een gemachtigde zijn kosten verbonden; de hoogte spreekt u af met de gemachtigde^[15].
• **Versoepelingen:** voor kleine producenten – de Commissie noemt minder dan 10 ton per jaar – kunnen lidstaten afzien van registratiekosten en forfaitaire bijdragen invoeren^[5]. Of een land dat doet, moet daar worden nagegaan.

**Gevolgen van overtredingen:** niet-conforme verpakkingen mag de fabrikant niet in de handel brengen (art. 15, lid 1), en distributeurs bieden ze niet aan (art. 19, lid 3)^[1]. Een producent zonder registratie mag in het betreffende land geen verpakkingen aanbieden (art. 44, lid 4)^[1]. Elke lidstaat legt de sancties uiterlijk 12 februari 2027 zelf vast (art. 68)^[1]. In Duitsland zijn overtredingen van de PPWR Ordnungswidrigkeiten volgens § 66, lid 2, VerpackDG; de bepaling is van toepassing vanaf 12 februari 2027 (§ 68, lid 17)^[9][10]. Ontbrekende registratie of systeemdeelname zijn al sinds 12 augustus 2026 Ordnungswidrigkeiten volgens § 66, lid 1, VerpackDG^[9][10].

Veelgemaakte fouten

• **"De PPWR vervangt de licentie in elk land."** Registratie en deelname blijven nationaal. Controleer elk land van bestemming afzonderlijk^[1].
• **Fabrikant en producent verwarren.** De fabrikant is aansprakelijk voor de conformiteit, de producent betaalt in het land waar het afval ontstaat. Bepaal beide rollen afzonderlijk^[3].
• **Importeur te ruim opvatten.** Goederen uit een ander EU-land maken u niet tot importeur, maar mogelijk wel tot producent^[1][12].
• **Op het Commissievoorstel wachten.** De gemachtigdenplicht geldt zolang het voorstel niet is aangenomen^[6].
• **De verzenddoos als onkritisch beschouwen.** Wie karton, tape en vulmateriaal tot een verzendverpakking samenstelt, is volgens de ZSVR fabrikant en producent^[4].
• **Etiketten op voorhand omzetten.** Het geharmoniseerde etiket ligt pas vast met de uitvoeringshandelingen^[1].

Voor bedrijven uit Nederland, Oostenrijk en Zwitserland

Land van vestiging, land van bestemming en rol moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Voor leveringen naar Duitsland gelden de Duitse plichten, ongeacht de vestigingsplaats^[4].

**Nederland:** de PPWR geldt rechtstreeks. Verpact bepaalt sinds 12 augustus 2026 aan de hand van het PPWR-begrip producent wie in Nederland meldt; voor de meeste verpakkingen geldt een meldingsdrempel van 50.000 kg^[12]. Deze melding betreft verpakkingen die voor het eerst in Nederland worden aangeboden^[12]. Levert een Nederlandse webshop rechtstreeks aan eindafnemers in Duitsland, dan is hij daar producent en heeft hij een gemachtigde nodig^[4][7].

**Oostenrijk:** de PPWR geldt rechtstreeks. Volgens de informatiebrochure (Merkblatt) van het ministerie van Milieu van 10 juni 2026 blijft de deelnameplicht van de primair verplichten volgens § 13g AWG 2002 (Oostenrijkse afvalbeheerwet) voorlopig ongewijzigd. Aanpassingen moeten volgen met een geplande wijziging van de AWG; het EDM-systeem wordt op zijn vroegst vanaf 2028 aangepast^[11]. Buitenlandse postorderbedrijven hebben in Oostenrijk al sinds 1 januari 2023 een gemachtigde nodig (§ 16b Verpackungsverordnung 2014, het Oostenrijkse verpakkingsbesluit)^[14]. Meer daarover in de gids over het EDM-portal.

**Zwitserland:** de PPWR geldt niet in Zwitserland. Zwitserse bedrijven die rechtstreeks aan eindafnemers in de EU leveren, kunnen in het betreffende land van bestemming producent zijn. Of daarnaast een EPR-gemachtigde moet worden aangesteld, hangt bij bedrijven uit derde landen af van de regels van de betreffende lidstaat; in Duitsland bestaat deze plicht^[1][7]. Het opschortingsvoorstel zou daar niets aan veranderen^[16]. Een overzicht van plichten in meerdere landen geven ons artikel EPR-plichten in andere EU-landen en de gids over uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR).

Bij PPWR-vragen over een eigen merk, import of toeleveringsketens over meerdere landen bespreken wij uw situatie in een persoonlijk gesprek.

Stand van zaken en wijzigingen

Stand: 16 oktober 2026. Gecontroleerd zijn de tekst van verordening (EU) 2025/40 in het Publicatieblad en de VerpackDG op gesetze-im-internet.de. Daarnaast zijn de pagina's van de ZSVR, de Europese Commissie en het BMUKN (Duits ministerie van Milieu), de Oostenrijkse PPWR-informatiebrochure en Verpact meegenomen. De stand van COM(2025) 982 hebben wij gecontroleerd in het Legislative Observatory van het Parlement. Wij werken deze pagina bij als over het voorstel over de gemachtigdenplicht is beslist of de Commissie de handelingen over etikettering, register en recyclebaarheid vaststelt. Wijzigingen: 15 oktober 2026, eerste versie; 16 oktober 2026, inhoudelijke preciseringen na beoordeling door een expert (gemachtigde voor bedrijven uit Zwitserland). Vertaald uit de Duitse versie van 16 oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik de PPWR-wettekst in het Nederlands?

De officiële tekst van verordening (EU) 2025/40 vindt u in alle EU-talen, ook in het Nederlands en het Duits, op EUR-Lex, het rechtsportaal van de EU, onder het nummer 2025/40. De versie in het Publicatieblad is bindend. De Duitse uitvoeringsregels staan in de VerpackDG op gesetze-im-internet.de. Aanvullende interpretatiehulpen zijn de richtsnoeren en FAQ van de Europese Commissie, die geen rechtsnormen zijn.

Geldt de Duitse verpakkingswet (Verpackungsgesetz) nog?

Nee. Het Verpackungsgesetz gold tot en met 11 augustus 2026. Sinds 12 augustus 2026 gelden in Duitsland de PPWR en de VerpackDG (Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz). Registratie in LUCID, systeemdeelname en gegevensmelding blijven bestaan; wie verplicht is, wordt echter bepaald door de rollen van de PPWR.

Ben ik als kleine webshop met neutrale standaarddozen fabrikant?

Dat hangt ervan af wat u met de dozen doet. Stelt u karton, tape en vulmateriaal zelf samen tot een verzendverpakking, dan beschouwt de ZSVR u als fabrikant en producent. Koopt u een complete verzendverpakking zonder uw merk bij een binnenlandse leverancier en wijzigt u die niet, dan is die leverancier verantwoordelijk voor de producentenplichten.

Moet ik mij registreren in elk EU-land waarnaar ik lever?

Ja, in elk land waar u producent bent. Dat is doorgaans het geval als u daar rechtstreeks aan eindafnemers levert. Verkoopt u aan een handelaar in het land van bestemming die de goederen daar als eerste aanbiedt, dan is meestal hij de producent. Controleer dat per land en verkoopkanaal.

Moet de conformiteitsverklaring in het Duits beschikbaar zijn?

Voor Duitsland niet verplicht. Volgens de VerpackDG kan de ondertekende verklaring in het Duits of het Engels worden bewaard. Vraagt de bevoegde autoriteit om een Duitse versie, dan moet u vertalen. Voor andere landen geldt de taal die de betreffende lidstaat voorschrijft.

Worden de licentietarieven door de PPWR duurder?

Dat valt vandaag niet te becijferen. De PPWR vereist dat bijdragen in de toekomst naar recyclebaarheid worden gedifferentieerd, en Duitsland heeft daarvoor verordeningen aangekondigd. Hoe sterk goed recyclebare verpakkingen worden ontlast en slecht recyclebare worden belast, is nog niet vastgesteld.