EPR – uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV): welke plichten, registraties en nummers u nodig hebt

In één oogopslag

Wat betekent EPR?

Volgens het EU-recht is uitgebreide producentenverantwoordelijkheid een pakket overheidsmaatregelen. Het zorgt ervoor dat producenten de financiële of ook de organisatorische verantwoordelijkheid dragen voor hun producten in de afvalfase^[1]. Het gaat hier dus om afvalrecht, niet om het reactortype met dezelfde naam of een medische vakterm.

Volgens art. 8a van de Kaderrichtlijn afvalstoffen dekken de bijdragen van producenten de gescheiden inzameling, het vervoer en de verwerking van het afval, de voorlichting van consumenten en de gegevensverzameling^[1]. Bij gezamenlijke nakoming moeten de bijdragen worden gedifferentieerd naar eigenschappen als duurzaamheid, repareerbaarheid, recyclebaarheid en gevaarlijke stoffen; dat heet ecomodulatie^[1].

In de meeste EPR-systemen in de EU bestaat de nakoming uit drie kernelementen:

• Registratie: inschrijving in het nationale producentenregister voordat het product voor het eerst op de markt wordt aangeboden^[2][3][4].
• Financiering: deelname aan een inzamelsysteem of een producentenverantwoordelijkheidsorganisatie die inzameling en verwerking organiseert, of een toegelaten individuele oplossing^[9][21].
• Melding: regelmatige opgave van de hoeveelheden die u in het land op de markt hebt aangeboden^[10][17].

Welke producten vallen onder EPR?

EPR geldt niet voor alle goederen, maar voor vastgestelde productstromen. De volgende matrix toont de vier hoofdstromen voor Duitsland en de markten Oostenrijk, Nederland en Zwitserland; het is een selectie, geen overzicht van alle EU-landen.

In Duitsland komt voor bepaalde kunststofproducten voor eenmalig gebruik het Einwegkunststofffonds (fonds voor kunststofproducten voor eenmalig gebruik) erbij: producenten registreren zich op het platform DIVID van het Umweltbundesamt (Duitse milieuagentschap) en betalen een jaarlijkse heffing^[25]. Een kunststofverpakking alleen leidt niet tot deze plicht; doorslaggevend is de productlijst van het Einwegkunststofffondsgesetz.

De details per stroom staan in aparte gidsen: PPWR, Verpackungsgesetz en VerpackDG, LUCID-verpakkingsregister, ElektroG en WEEE-nummer.

Wie is producent in de zin van EPR?

EPR-plichten gelden voor de producent in de zin van de betreffende wet. Dat is vaak niet de maker van het product, maar wie een product als eerste in een land op de markt aanbiedt^[2][14]. Elke rechtshandeling heeft eigen definities. De PPWR onderscheidt de fabrikant, die een verpakking onder eigen naam of eigen merk vervaardigt of laat vervaardigen, van de producent, die de EPR-plichten in een bepaald land draagt^[2]. De ElektroG rekent importeurs en buitenlandse onlinehandelaren uitdrukkelijk tot de producenten^[14].

Welke situatie is op u van toepassing?

• Eigen merk of eigen productie: u bent producent, voor het apparaat volgens § 3 nr. 9 ElektroG en voor de verpakking voor zover u die als eerste in het land op de markt aanbiedt^[2][14].
• Import uit een derde land of een ander EU-land: wie de goederen als eerste in Duitsland aanbiedt, is voor elektrische apparaten producent^[14]. Bij verpakkingen gaat het erom wie ze als eerste in Duitsland op de markt aanbiedt^[2].
• Rechtstreekse verkoop vanuit het buitenland aan eindklanten: u bent in het land van bestemming producent en hebt daar in de regel een gemachtigde nodig^[7][16][22].
• Doorverkoop van geregistreerde goederen: heeft uw leverancier het apparaat al als producent in Duitsland in de handel gebracht, dan bent u daarvoor distributeur, geen producent^[14]. Voor verzenddozen en opvulmateriaal die u zelf vult, kunnen toch eigen verpakkingsplichten ontstaan^[2].
• Marktplaats en fulfilment: deze dienstverleners zijn niet automatisch producent. Ze mogen echter niet werken voor producenten die niet geregistreerd zijn^[11][15][19].

Leveringsvoorwaarde, factuur of opslaglocatie zijn aanwijzingen, geen beslissing. Onderbouw uw rol met leveringscontracten, merkgegevens en douanedocumenten.

EPR-plichten in Duitsland in één overzicht

Systeemdeelnameplichtig zijn verkoop-, verzamel- en serviceverpakkingen en verpakkingen die typisch in particuliere huishoudens of vergelijkbare plaatsen van ontstaan zoals horeca, kantoren of ambachtelijke bedrijven tot afval worden^[47]. Het gaat dus om de typische plaats waar het afval ontstaat, niet om de vraag of uw klant een bedrijf is. Registratie en systeemdeelname zijn twee verschillende stappen. Wie bij verpakkingen alleen een contract met een inzamelsysteem heeft, is daarmee niet in LUCID geregistreerd, en omgekeerd^[8][9]. Wat de spreektaalterm daarvoor betekent, legt de gids verpakkingslicentie uit.

EPR-nummer: welke nummers er per land en stroom zijn

"EPR-nummer" is geen juridisch begrip. Bedoeld is het registratienummer dat het betreffende nationale register toekent. Onder de PPWR kent de registerautoriteit het nummer uiterlijk twaalf weken na een volledige aanvraag toe, en de lijst van geregistreerde producenten moet openbaar, gratis en doorzoekbaar zijn^[2].

Marktplaatsen vragen naar deze nummers omdat de wet hen daartoe verplicht. Onlineplatforms moeten volgens art. 45, lid 4, PPWR vóór het activeren van een aanbod het registratienummer in het land van de consument en een zelfcertificering opvragen^[2]. Voor Duitsland stelt de ZSVR daarvoor een geautomatiseerde gegevensvergelijking beschikbaar^[11]. Ontbreken EPR-gegevens of zijn ze ongeldig, dan kan Amazon aanbiedingen beperken of verwijderen^[31].

Doorverkopers dienen, afhankelijk van het gebied, het nummer van hun geregistreerde leverancier in in plaats van een eigen nummer aan te vragen. Welke bewijzen Amazon.de precies vraagt, leest u in ons artikel Welk EPR-bewijs heb ik nodig voor Amazon.de?.

Gemachtigde: wanneer u een vertegenwoordiger in het land van bestemming nodig hebt

Een gemachtigde voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid is een in het land van bestemming gevestigde persoon of onderneming. Deze vervult de EPR-plichten van een buitenlandse producent in eigen naam^[7][22]. In Duitsland mag elke producent per gebied maar één gemachtigde aanstellen, schriftelijk en in het Duits^[7][16][22]. Bij verpakkingen blijft de LUCID-registratie toch bij de producent zelf^[27].

De plicht volgt uit het EU-recht en het nationale recht. De PPWR eist een gemachtigde van producenten die rechtstreeks aan eindafnemers in een andere lidstaat leveren; voor producenten uit derde landen mogen de lidstaten een gemachtigde voorschrijven^[2]. Duitsland heeft beide omgezet^[7]. De Batterijverordening eist een gemachtigde van verkopers op afstand in elke lidstaat^[3]. In Oostenrijk moeten buitenlandse verkopers op afstand voor verpakkingen en elektrische apparaten een gemachtigde aanstellen^[33][34].

Een voorstel, geen geldend recht: de Commissie heeft op 10 december 2025 uitstel voorgesteld. Volgens dat voorstel wordt de plicht tot aanstelling van een gemachtigde volgens art. 45, lid 3, PPWR en art. 56, lid 3, van de Batterijverordening voor in de EU gevestigde producenten tot 1 januari 2035 opgeschort^[45]. De bevoegde commissie van het Europees Parlement heeft op 5 oktober 2026 gestemd; op 15 oktober 2026 is het voorstel niet aangenomen^[44]. Tot een besluit geldt de plicht. Of Duitsland daarna § 5 VerpackDG en § 40 BattDG aanpast, is nog open. De aanstelling van een gemachtigde volgens § 8 ElektroG valt niet onder het voorstel^[45].

Waarvan de kosten van een gemachtigde afhangen, legt het artikel EPR-gemachtigde: kosten per EU-land uit. Welke controles per land van bestemming nodig zijn, toont EPR-plichten in andere EU-landen.

Wat kost EPR?

EPR-kosten bestaan uit drie lagen, die u afzonderlijk plant:

• Officiële vergoedingen: de LUCID-registratie is gratis^[26], net als de EDM-registratie in Oostenrijk inclusief GLN^[35]. stiftung ear rekent voor elektrische apparaten € 9,50 per merk en apparaatsoort en € 32,80 per kwartaal^[30]. Voor batterijen is dat € 16,40 per merk en categorie en € 3,80 per kwartaal^[30].
• Bijdragen aan inzamelsystemen en organisaties: bij verpakkingen hangen ze af van materiaalsoort en massa^[9]. Het EU-recht eist dat bijdragen waar mogelijk worden gedifferentieerd naar de milieueigenschappen van de producten^[1]. Bij verpakkingen dekken ze volgens de PPWR daarnaast de etikettering van inzamelcontainers en onderzoeken naar de samenstelling van het afval^[2]. In Nederland wordt de Afvalbeheersbijdrage via Verpact geheven^[37], in Zwitserland zit de vooraf betaalde recyclingbijdrage in de aankoopprijs^[41].
• Diensten: gemachtigde, meldservice en gegevensbeheer worden op offertebasis berekend; daar komt de interne inspanning bij.

De hoogte van de systeembijdragen bepalen de aanbieders; er is geen officiële eenheidsprijs. Hoe u offertes voor verpakkingen vergelijkt, laat de gids verpakkingslicentie zien.

Termijnen en tijdlijn

Het statiegeld op wegwerpverpakkingen hoort in Oostenrijk bij het statiegeldsysteem, niet bij de licentiëring; details in de gids Statiegeld in Oostenrijk.

Gevolgen van ontbrekende registratie

Zonder registratie mogen producenten in Duitsland niet verkopen. Het verbod geldt afhankelijk van het gebied ook voor distributeurs, marktplaatsen en fulfilmentdienstverleners^[11][15][19]. Voor verpakkingen geldt bovendien: systeemdeelnameplichtige verpakkingen zonder systeemdeelname mogen niet op de markt worden aangeboden^[11].

Ontbrekende registratie, ontbrekende systeemdeelname en op de markt aanbieden ondanks een verbod zijn overtredingen (Ordnungswidrigkeiten) volgens § 66 VerpackDG, § 45 ElektroG en § 60 BattDG^[12][18][23]. In de praktijk blijkt een lacune meestal eerst op de marktplaats, wanneer het nummer ontbreekt of niet bij de goederen past^[31].

Veelgemaakte fouten

• Registratie in het thuisland voldoende achten: elk land voert eigen registers; registreer u daar waar u producent bent^[2].
• Alleen de verpakking controleren: bij apparaten met een accu komen de registratie voor elektrische apparaten en voor batterijen erbij^[15][20].
• Registratie en systeemcontract verwarren: in Duitsland zijn de LUCID-inschrijving en de systeemdeelname twee plichten^[8][9].
• Andermans nummer gebruiken ondanks een eigen merk: wie apparaten onder eigen merk aanbiedt, is zelf producent^[14].
• De plicht tot een gemachtigde over het hoofd zien: sinds 12 augustus 2026 hebben bedrijven zonder Duitse vestiging die rechtstreeks aan eindgebruikers leveren, ook voor verpakkingen een gemachtigde nodig^[27].
• Een voorstel als geldend recht behandelen: de geplande opschorting van de plicht tot een gemachtigde is niet aangenomen^[44].

Voor bedrijven uit Nederland, Oostenrijk en Zwitserland

Uw registraties in het thuisland gelden niet voor Duitsland. Verpact en Stichting OPEN omvatten producten die in Nederland voor het eerst op de markt komen^[37][39]; voor Duitsland gelden de Duitse registers. Levert u rechtstreeks aan eindklanten in Duitsland, dan bent u daar producent: u registreert zich in LUCID, neemt deel aan een Duits inzamelsysteem en stelt een gemachtigde aan^[8][9][27]. Voor elektrische apparaten en batterijen registreert de gemachtigde u bij stiftung ear^[16][22].

• Nederland: controleer ook de UPV Textiel als u kleding of huishoudtextiel verkoopt^[40].
• Oostenrijk: voor de thuismarkt lopen registratie en meldingen via het EDM-portal^[35]; voor dranken geldt het statiegeld op wegwerpverpakkingen^[36]. Of de Duitse licentie voor Oostenrijk volstaat, beantwoordt het artikel Verkoop naar Oostenrijk.
• Zwitserland: als producent uit een derde land moet u in Duitsland vóór het eerste op de markt aanbieden van verpakkingen een gemachtigde aanstellen^[7]. Het opschortingsvoorstel laat de regels voor producenten uit derde landen ongewijzigd^[45]. In eigen land gelden de brancheoplossingen van Swico en SENS^[41].

Stand van zaken en wijzigingen

Stand: 16 oktober 2026. Gecontroleerd zijn de Kaderrichtlijn afvalstoffen, PPWR, Batterijverordening, WEEE-richtlijn en de wijzigingsrichtlijn voor textiel op EUR-Lex, en de VerpackDG, ElektroG, BattDG en de vergoedingenverordening op gesetze-im-internet.de. Daarnaast zijn de pagina's van ZSVR, stiftung ear, UBA, BMLUK, Unternehmensserviceportal, Verpact, Stichting OPEN, Rijkswaterstaat en BAFU gecontroleerd, evenals de procedurele stand van het omnibusvoorstel 2025/0395(COD). Wij controleren de pagina opnieuw na de plenaire stemming over dit voorstel en zodra Duitsland een wetsvoorstel voor textiel-EPR indient. Wijzigingen: 15 oktober 2026, eerste versie; 16 oktober 2026, inhoudelijke preciseringen na controle door experts (plichtgebieden, gemachtigde voor batterijen in Oostenrijk). ClearoSystems controleert in de digitale behoefteanalyse elke combinatie van product, rol, kanaal en land en neemt daarna registratie, meldingen en de aanstelling van een gemachtigde over. Vertaald uit de Duitse versie van 16 oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik mijn EPR-nummer?

In de bevestiging van het betreffende register: de ZSVR toont het LUCID-nummer direct na afronding van de registratie, het WEEE- en het batterijregistratienummer staan in de beschikking van stiftung ear. Bovendien zijn geregistreerde producenten in de openbare registers op te zoeken. Voor elk land en elk productgebied hebt u een eigen nummer, niet één nummer voor de hele EU.

Geldt EPR ook voor kleine bedrijven?

Ja. In Duitsland is er voor de registratie van verpakkingen, elektrische apparaten en batterijen geen minimumhoeveelheid. Versoepelingen gelden voor afzonderlijke stappen: onder 10 ton systeemdeelnameplichtige verpakkingen in het voorgaande jaar volstaat een jaarlijkse gegevensmelding, en bij stiftung ear kunnen afzonderlijke vergoedingen op aanvraag worden verlaagd. De textiel-EPR geldt voor micro-ondernemingen een jaar later, vanaf 17 april 2029.

Hoe hangen PPWR en EPR samen?

De PPWR bevat de EPR-regels voor verpakkingen: producentenregister, financiering, gemachtigden en de controleplichten van marktplaatsen. Daarnaast stelt ze eisen aan de verpakking zelf, zoals recyclebaarheid en etikettering. De registers blijven nationaal; in Duitsland handhaaft de VerpackDG de PPWR.

Heb ik in elk EU-land een eigen registratie nodig?

In elk land waarin u als producent geldt, dus in de regel daar waar u rechtstreeks aan eindklanten levert. Verkoopt u aan een handelaar in het land van bestemming die de goederen daar als eerste op de markt aanbiedt, dan kan de plicht bij hem liggen. Eén EU-brede registratie bestaat niet; de nationale registers verwijzen alleen naar elkaar.

Wat geldt als ik alleen aan bedrijven verkoop?

De registratie blijft verplicht. Bij verpakkingen hangt de systeemdeelname niet af van de koper, maar van de plaats waar verpakkingen van hetzelfde type typisch tot afval worden; horeca, kantoren en ambachtelijke bedrijven worden gelijkgesteld aan particuliere huishoudens. Voor verpakkingen buiten de systeemdeelname gelden terugnameplichten en vanaf 1 januari 2028 een toelating door de ZSVR of de overdracht aan een toegelaten organisatie. Bij elektrische apparaten vervangen het aannemelijk maken en een terugnameconcept de garantie.

Mijn leverancier is geregistreerd. Moet ik toch iets doen?

Ja, u documenteert zijn registratienummer voor de ingekochte goederen en dient het in bij marktplaatsen. Voor verzenddozen, opvulmateriaal en etiketten die u zelf gebruikt, controleert u uw eigen verpakkingsplichten. Voert u goederen onder eigen merk, dan bent u in de regel zelf producent.