Wat verandert er op 12 augustus 2026
Verordening (EU) 2025/40 inzake verpakking en verpakkingsafval, bekend als de PPWR, is van toepassing vanaf 12 augustus 2026 en wordt in de daaropvolgende jaren stapsgewijs ingevoerd.[1] Als u een Nederlandse webshop beheert of fysieke producten over Europese grenzen verkoopt, introduceert deze datum directe EU-brede verpakkingsregels, inclusief initiële vereisten voor conformiteitsdocumentatie en materiaalbeperkingen.[2]
De toename van platformcontroles rust op twee bindende lagen tegelijk, en het helpt om die uit elkaar te houden. De verpakkingsspecifieke laag is artikel 45(4) van de PPWR zelf: sinds 12 augustus 2026 moet een aanbieder van een online platform waarop consumenten op afstand overeenkomsten met producenten sluiten, het registratienummer voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid van de producent opvragen per lidstaat van verkoop, en zich naar beste vermogen inspannen om te beoordelen of die gegevens volledig en betrouwbaar zijn voordat de producent zijn dienst mag gebruiken.[6] Daarom vragen marktplaatsen nu om een registratienummer per land in plaats van één EU-nummer.
De tweede laag is ouder en breder. Artikel 30 van de Digital Services Act (Verordening (EU) 2022/2065) verplicht platforms zich naar beste vermogen in te spannen om informatie over handelaren te verifiëren via een vrij toegankelijke officiële databank of interface van een lidstaat of de Unie, dan wel door bewijsstukken op te vragen bij de handelaar.[3] Die laag gaat over de identiteit van de handelaar in het algemeen en niet over verpakkingen, en zij geldt onverkort: platforms hadden twaalf maanden vanaf 17 februari 2024 om de gegevens te verzamelen van handelaren die hun dienst al gebruikten, waarmee dat overgangsvenster op 17 februari 2025 is gesloten.[3] Openbare UPV-registers zoals het Duitse LUCID-register zijn precies het soort officiële databank waar beide lagen een platform naartoe wijzen.[4]
Wat werkelijk openstaat, is niet of platforms moeten controleren, maar de techniek eromheen: de nationale producentenregisters waar de PPWR van uitgaat zijn nog niet overal operationeel, en de Commissie moet formats en methodieken nog invullen via secundaire handelingen. Dat is iets heel anders dan zeggen dat de plicht nog niet is ingegaan.
| Reguleringslaag | Belangrijkste juridische grondslag | Status voor marktplaatsen per 2026 |
|---|---|---|
| Traceerbaarheid van handelaren | Digital Services Act (EU) 2022/2065, art. 30 | Volledig actief: platforms moeten de identiteit en compliance-gegevens van verkopers verifiëren, ook van handelaren die al vóór februari 2024 waren aangesloten[3] |
| Nationale verpakkings-UPV | Nationale wetten zoals het Duitse VerpackDG-regime en het LUCID-register, plus Nederlandse regels over de afvalbeheersbijdrage verpakkingen | Actief: marktplaatsen weren niet-geverifieerde verkopers zonder geldige registratienummers |
| PPWR-platformverificatie | Verordening (EU) 2025/40, art. 45(4) | Actief sinds 12 augustus 2026: het platform moet het UPV-registratienummer van de producent per lidstaat van verkoop opvragen en controleren[6] |
| Gemachtigd vertegenwoordiger | Verordening (EU) 2025/40, art. 45(3) | Bindend sinds 12 augustus 2026 in elke lidstaat waar u verkoopt en niet bent gevestigd[6] |
Hoewel de PPWR definities in alle lidstaten harmoniseert, neemt de administratieve last voor grensoverschrijdende verkopers direct toe omdat platforms nationale compliance afdwingen om hun eigen aansprakelijkheid te beschermen.
Wie wordt geraakt: een toets voor webshops en merken
Of uw bedrijf te maken krijgt met directe platformcontroles, hangt af van uw fysieke toeleveringsketen, waar u voorraad aanhoudt en hoe u uw producten distribueert. Onder de PPWR-eisen wordt de marktdeelnemer die verpakkingen voor het eerst op een specifieke nationale markt aanbiedt, beschouwd als de producent die verantwoordelijk is voor de naleving.
U krijgt waarschijnlijk te maken met actieve verificatie als uw onderneming voldoet aan een van de volgende operationele criteria:
- U bent gevestigd in Nederland en verzendt verpakte goederen rechtstreeks naar eindverbruikers in andere EU-lidstaten, zoals Duitsland.
- U verkoopt via digitale platforms van derden (zoals Amazon, bol.com of Kaufland) waar het platform geverifieerde nationale producentnummers vereist vóór plaatsing.
- U importeert eindproducten of lege transportverpakkingen van buiten de Europese Unie naar de Nederlandse markt.
- U treedt op als merkhouder van een eigen merk en laat goederen onder uw eigen handelsnaam verpakken.
De platformplicht onder artikel 45(4) maakt geen onderscheid tussen verkopers van binnen en buiten de EU: in beide gevallen moet de marktplaats het UPV-registratienummer van de producent voor de lidstaat van verkoop opvragen en zich naar beste vermogen inspannen om het te controleren voordat de aanbieding live gaat.[6] Wat verschilt, is hoe moeilijk dat nummer te verkrijgen is: een verkoper zonder vestiging in de lidstaat heeft daar eerst een gemachtigd vertegenwoordiger nodig, waardoor de controle bij verkopers van buiten de EU vaker een ontbrekende aanwijzing blootlegt dan een ontbrekend nummer. Welke verplichtingen per land gelden, hangt af van uw exacte rol in de keten en van waar u gevestigd bent. Deze verschillen kunnen niet betrouwbaar worden opgelost met een algemene checklist alleen. Neem contact op met ClearoSystems voor PPWR-advies om uw specifieke situatie te beoordelen en te bepalen welke eisen daadwerkelijk op uw bedrijf van toepassing zijn.
Wat u nu moet doen, nu de datum is verstreken
De datum van 12 augustus 2026 ligt achter ons, dus dit is geen voorbereiding meer. Ononderbroken markttoegang betekent nu dat u uw bestaande nationale verplichtingen afrondt en de technische gegevens paraat hebt die marktplaatsen en handelspartners al opvragen. Terwijl aangrenzende UPV-trajecten voor elektronica en batterijen afzonderlijke nalevingsstappen vereisen, vraagt verpakkingsnaleving om directe prioriteit.
Wij raden aan om vier concrete actiepunten te doorlopen om naleving te waarborgen:
- Voltooi alle bestaande nationale verpakkingsregistraties: Zorg dat uw bedrijf geregistreerd is bij Verpact in Nederland, waar de afvalbeheersbijdrage verpakkingen geldt zodra u in een kalenderjaar meer dan 50.000 kilogram aan verpakkingsmateriaal op de Nederlandse markt brengt[5], en dat u beschikt over een LUCID-registratie als producent voor verkopen naar Duitsland, plus een systeemdeelnameovereenkomst voor zover uw verpakkingen onderworpen zijn aan systeemdeelname.[7] Let op dat geen van beide drempels u hier helpt: voor statiegeldverpakkingen en verpakkingen onder de SUP-wetgeving hanteert Verpact helemaal geen aangiftedrempel[10], en de Duitse plicht begint bij de eerste verkoopverpakking.
- Wijs een gemachtigd vertegenwoordiger aan waar u niet gevestigd bent: artikel 45(3) vereist een schriftelijk mandaat voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in elke lidstaat waar u verpakkingen voor het eerst aanbiedt en geen vestiging hebt.[6] De Commissie stelde op 10 december 2025 voor dit tot 1 januari 2035 op te schorten voor producenten die al in de EU zijn gevestigd, maar de Raad heeft de onderhandelingen op 24 juni 2026 gestaakt[11], dus reken op de verplichting en niet op de verlichting.
- Toets verpakkingsspecificaties aan de PPWR-normen die nu gelden: Controleer of uw verpakkingsdossiers de materiaalsamenstelling, de leegruimtepercentages en de naleving van de PFAS-beperking voor voedselcontactmaterialen documenteren, die sinds 12 augustus 2026 van toepassing is.[8]
- Organiseer compliancedocumentatie voor opvraag door platforms: Bundel uw nationale registratienummers en producentverklaringen in een centraal compliancedossier, zodat u deze op verzoek van platforms direct kunt overleggen.
Door deze documentatie tijdig op te stellen, voorkomt u plotselinge blokkades van aanbiedingen wanneer platforms hun nalevingscontroles voor grensoverschrijdende accounts automatiseren.
Wat niet is veranderd: nationale UPV blijft van kracht
Een veelvoorkomend misverstand onder online retailers is dat de Europese verordening de nationale milieuregisters onmiddellijk vervangt. Dat is niet het geval. De PPWR voegt een uniform kader van verpakkingseisen toe bovenop bestaande nationale systemen; het schaft nationale regelingen zoals Verpact-registratie in Nederland of het LUCID-register in Duitsland niet af.
In Nederland blijft de wettelijke volumedrempel van 50.000 kg per jaar onder de Nederlandse verpakkingswetgeving vandaag de dag van kracht: daaronder geldt een vrijstelling en betaalt u geen afvalbeheersbijdrage aan Verpact.[9] U bent in 2026 onder deze drempel niet verplicht om verpakkingsbijdragen te betalen, al gelden er wel administratieve bewaarplichten vanaf het eerste pakket dat u verzendt.
| Verplichtingselement | Huidig Nederlands stelsel (Verpact) | Status onder de PPWR in 2026 |
|---|---|---|
| Bijdragedrempel van 50.000 kg | Van kracht: er geldt een drempel van 50.000 kg per kalenderjaar voor bijdrageplichtige verpakkingen met uitzondering van SUP en statiegeldverpakkingen | Blijft actief totdat nationale overgangsinstrumenten in werking treden |
| Nationale rapportage | Verplicht voor bedrijven boven de drempel | Blijft bestaan naast de PPWR-documentatieverplichtingen |
| Grensoverschrijdende verkoop naar Duitsland | Vereist registratie in het Duitse LUCID-register als producent, plus een systeemdeelnameovereenkomst | Onveranderd: Duitse registratieplichten blijven volledig van kracht |
Nationale rapportagecycli en tariefstructuren blijven zoals gewoonlijk van kracht. Het voldoen aan uw lokale verplichtingen onder UPV voor verpakkingen blijft de basisvoorwaarde om legaal via marktplaatsen te verkopen.
Vooruitblik: hoe de regels zich vanaf hier ontwikkelen
De regelgeving blijft zich na augustus 2026 aanzienlijk ontwikkelen. Verpact telt tot en met 2029 zeker dertig aanvullende documenten met nader uitgewerkte wettelijke vereisten, over technische methodieken, prestatieklassen voor recyclebaarheid en geharmoniseerde etiketteringsformaten.[9]
Op nationaal niveau hangt het tijdpad voor structurele wijzigingen af van lopende wetgevingsprocessen. Verpact heeft op 22 juli 2026 op de pauzeknop gedrukt voor verzend-, service- en primaire productieverpakkingen, omdat niet is uitgemaakt wie daarvan de producent is, en vraagt bedrijven te blijven werken op basis van de situatie zoals die vóór 12 augustus 2026 gold, zolang definities en de verdeling van verplichtingen op EU-niveau worden verduidelijkt.[9] Let op wat die pauze wel en niet raakt: zij gaat over wie de Nederlandse kilogrammen voor die drie verpakkingssoorten rapporteert, niet over de productregels voor de verpakking zelf en niet over de hierboven beschreven platformcontroles.
Over de volumevraag verwacht Verpact het nationale producentenregister op zijn vroegst vanaf 12 augustus 2027, met 2028 als eerste rapportagejaar, aan te geven vóór 1 juni 2029, en verwacht het dat de aangiftedrempel dan vervalt, met een vereenvoudigde aangifte voor bedrijven onder 10.000 kg per jaar.[12] De Nederlandse toelichting wijst dezelfde kant op.[1] Het is allemaal verwachting van de uitvoeringsorganisatie: hoe hoog die bijdragen worden en hoe ze worden berekend, is in geen enkel vastgesteld Nederlands besluit bepaald.
Welke verplichtingen in elk land gelden, hangt af van uw exacte rol in de keten en van de plaats van vestiging: importeur, private-labelverkoper of wederverkoper wordt in Europese markten telkens anders beoordeeld. Dit onderscheid kan niet betrouwbaar worden opgelost met alleen een algemene checklist. Om uw actuele PPWR-positie te begrijpen en zekerheid te krijgen, neemt u contact op met ClearoSystems voor PPWR-advies om uw specifieke situatie te beoordelen en continue compliance te waarborgen naarmate de wetgeving zich ontwikkelt.
Veelgestelde vragen
- Val ik onder de PPWR-wijzigingen vanaf augustus 2026?
- Ja, wanneer u verpakte producten produceert, importeert of binnen de EU verzendt. De PPWR is van toepassing vanaf 12 augustus 2026, en uw exacte verplichtingen hangen af van uw specifieke rol in de toeleveringsketen en uw verkoopkanalen, waaronder marktplaatsen.
- De datum is verstreken. Wat moet ik nu doen?
- Rond uw nationale verpakkingsregistraties af, zoals Verpact in Nederland en LUCID voor Duitsland, en wijs een gemachtigd vertegenwoordiger aan in elke lidstaat waar u zonder vestiging verkoopt. Houd de registratienummers per land paraat: marktplaatsen moeten die onder artikel 45(4) opvragen en controleren, bovenop de DSA-traceerbaarheidsgegevens.
- Wat gebeurt er als ik niets doe?
- Een platform dat uw UPV-registratienummer niet kan opvragen en verifiëren, mag u zijn dienst voor die aanbiedingen niet laten gebruiken, waardoor ze in de betrokken markt worden onderdrukt of verwijderd. Daarnaast kunnen nationale toezichthouders handhaven op ontbrekende registraties onder de bestaande nationale UPV-wetgeving.
- Vervangt de PPWR Verpact of LUCID?
- Nee. Nationale UPV-registratie- en rapportageverplichtingen blijven bestaan. De PPWR introduceert een overkoepelend Europees kader, maar vervangt de nationale registers zoals Verpact in Nederland of LUCID in Duitsland niet.
- Verdwijnt de drempel van 50.000 kg in Nederland in 2026?
- Nee. De drempel van 50.000 kg voor bijdrageplichtige verpakkingen anders dan SUP en statiegeldverpakkingen blijft momenteel van kracht. Deze vervalt naar verwachting pas zodra de PPWR-producentenregister- en rapportageverplichtingen daadwerkelijk van toepassing worden. Aangezien nog geen Nederlands uitvoeringsbesluit die datum heeft vastgelegd, blijft de huidige drempel gelden totdat dit is gepubliceerd.
