Dropshipping en UPV: bent u verantwoordelijk of uw leverancier?

Het directe antwoord: waarom u de verantwoordelijke partij bent

In een dropshippingmodel waarbij uw leverancier buiten de Europese Unie is gevestigd en rechtstreeks naar Nederlandse consumenten verzendt, bent u wettelijk de producent en draagt u de volledige Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV). De verplichting verschuift niet naar de overzeese fabriek of de internationale koerier. Richtlijnen van de Nederlandse overheid stellen dat de UPV van toepassing is op bedrijven die producten voor het eerst in Nederland verkopen, en dat producenten doorgaans in Nederland gevestigde importeurs of fabrikanten zijn.^[1] De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die toezicht houdt op de naleving van UPV-regelgeving in Nederland, definieert producenten als de bedrijven en particulieren die als eerste UPV-plichtige producten in Nederland verkopen, en verplicht producenten of importeurs die dergelijke producten op de Nederlandse markt brengen tot een jaarlijkse verslaglegging aan Rijkswaterstaat.^[2] Omdat uw Nederlandse webshop optreedt als verkopende partij en het aanbod aan de eindklant presenteert, bent u degene die het product voor het eerst op de Nederlandse markt brengt.

Wanneer uw operationele structuur bestaat uit wisselende leverancierslocaties of een veranderend productaanbod, biedt een algemene aanname geen zekerheid over compliance. U kunt een gestructureerde digitale behoefteanalyse uitvoeren om duidelijkheid te krijgen over de juridische rollen en registratieverplichtingen die op uw specifieke verkoopmodel van toepassing zijn.

Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid richt zich op het commerciële in de handel brengen in plaats van de fysieke verwerking van pakketten. Nederlandse richtlijnen bepalen dat de UPV geldt voor alle leveranciers die een product voor het eerst op de markt aanbieden.^[1] Daarbij maakt het niet uit aan wie het product voor het eerst wordt aangeboden (een wederverkoper, zoals een tussenhandelaar of winkelier, of de eindgebruiker).^[2] Buitenlandse online aanbieders die zonder tussenkomst van een importeur aan eindgebruikers in Nederland leveren, worden uitdrukkelijk als producent aangemerkt. De handhaving in Nederland ligt bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die toeziet op de naleving van UPV-regels en meldingen behandelt over producenten of importeurs die vermoedelijk niet bij Rijkswaterstaat zijn geregistreerd. Een rechtstreekse verzending per post vanuit een buitenlands magazijn draagt deze wettelijke verplichtingen dan ook niet over aan een partij buiten de EU-jurisdictie.

Wanneer het antwoord kantelt: leveranciers binnen de EU

Wat als uw situatie net anders is of u met meerdere leveringskanalen werkt? Om vast te stellen waar uw onderneming staat binnen de Nederlandse UPV-regelingen, kunt u de UPV-behoefteanalyse starten om te bepalen welke rollen gelden voor uw assortiment.

De uitzondering op de aansprakelijkheid van de verkoper geldt wanneer uw dropshipping-leverancier binnen de Europese Unie is gevestigd en de goederen al als geregistreerde producent of importeur op de Nederlandse markt heeft gebracht. De Nederlandse wet- en regelgeving koppelt de verplichting aan het voor het eerst aanbieden van een product op de Nederlandse markt, rekent importeurs in Nederland tot de partijen die als producent gelden en behandelt een buitenlandse online leverancier als producent wanneer deze zonder tussenkomst van een importeur aan Nederlandse eindgebruikers verkoopt.^[1] Waar die eerste terbeschikkingstelling aantoonbaar stroomopwaarts heeft plaatsgevonden, ontstaat de verplichting niet opnieuw bij uw verkoop.

U kunt er echter niet zomaar van uitgaan dat een EU-leverancier compliant is. De juridische bewijslast ligt bij controle bij uw onderneming. Als de leverancier nalaat zich te registreren of de hoeveelheden aan te geven, beschouwen toezichthouders de binnenlandse verkoper als niet-conform totdat geverifieerd bewijs is geleverd.

De verantwoordelijkheid verschuift pas van u weg wanneer een tussenpersoon of binnenlandse leverancier de goederen al vóór de verkoop aan de consument op de Nederlandse markt heeft gebracht. Werkt u met een in Nederland gevestigde leverancier die de artikelen lokaal inkoopt of produceert, dan is die leverancier doorgaans de primaire producent die verantwoordelijk is voor de eerste registratie en de afdracht van bijdragen.

Om veilig op deze vrijstelling te vertrouwen, moet u kunnen verifiëren en aantonen dat de stroomopwaartse partij aan alle producentenverplichtingen heeft voldaan. U kunt niet uitgaan van compliance op basis van mondelinge toezeggingen of algemene leveranciersvoorwaarden. U heeft controleerbare commerciële criteria nodig in uw operationele administratie:

Om te vertrouwen op de compliance van een EU-leverancier, moet u vóór het op de markt brengen van producten een formele schriftelijke bevestiging verkrijgen met daarin diens officiële registratienummers voor elke van toepassing zijnde afvalstroom. Een registratienummer op zichzelf beantwoordt uw vraag niet: de leverancier kan keurig geregistreerd zijn voor zijn eigen leveringen en de eenheden die hij namens u dropshipt toch niet aangeven, en juist naar die eenheden vraagt de toezichthouder u.

• Duidelijke commerciële voorwaarden (zoals leveringsvoorwaarden waarbij de eigendomsoverdracht binnen de EU plaatsvindt) die de leverancier aanwijzen als de primaire importeur.
• Schriftelijke bevestiging van de leverancier waarin diens producentenstatus voor de geleverde productlijnen expliciet wordt bevestigd.
• Geldige Nederlandse UPV-registratiegegevens van de leverancier, controleerbaar in de relevante registers: Verpact voor verpakkingen, en voor elektrische apparaten het Nationaal (W)EEE Register, waarbij aansluiting bij Stichting OPEN tevens de registratie van de producent in het register verzorgt.^[3]
• Gespecificeerde facturen die conforme binnenlandse voorraad onderscheiden van directe overzeese dropshipping-zendingen.

Is uw in de EU gevestigde leverancier niet in Nederland geregistreerd en rapporteert hij de volumes niet, dan heeft niemand stroomopwaarts die goederen op de Nederlandse markt gebracht, en ligt de verplichting bij de verkoop die u sluit.

Grijze gebieden: marktplaatsen, gemengde inkoop en verkoop op afstand

Bij dropshipping over Europese grenzen heen blijven nationale stelsels strikt territoriaal. Verkoop aan een Duitse klant activeert vanaf het allereerste pakket de LUCID-registratie en de systeemdeelname, zonder de-minimisdrempel en zonder dat een externe dropshipper uw compliance over de grens kan meenemen.^[7]

Complexe toeleveringsketens leiden tot gesplitste verplichtingen die per orderregel moeten worden bijgehouden in plaats van aangenomen voor het gehele assortiment. Verkopen via een online marktplaats haalt de verplichting niet bij u weg: sinds 12 augustus 2026 moet het platform op grond van artikel 45, lid 4 PPWR uw UPV-registratienummer voor elke lidstaat van verkoop opvragen en zich naar beste vermogen inspannen om te beoordelen of dat volledig en betrouwbaar is voordat het u laat verkopen.^[6] Dat is een verificatieplicht voor het platform, geen overdracht van de producentenstatus, en geen Nederlandse regel maakt een marktplaats producent in uw plaats.

• Verkoop via marktplaatsen: EU-marktplaatsen moeten op grond van artikel 45, lid 4 PPWR per lidstaat van verkoop een UPV-registratienummer opvragen en controleren, en blokkeren de aanbieding als dat niet lukt.^[6]
• Grensoverschrijdende fulfilment: Het exporteren van goederen vanuit een Nederlandse voorraad of niet-EU-dropshiplocaties naar andere EU-landen vereist een afzonderlijke registratie in elk bestemmingsland, en op grond van artikel 45, lid 3 PPWR een gemachtigde vertegenwoordiger in elke lidstaat waar u verpakkingen aanbiedt zonder daar gevestigd te zijn.^[6]
• Producten met meerdere materiaalstromen: Een elektronisch apparaat met een oplaadbare batterij vereist naleving binnen drie afzonderlijke Nederlandse UPV-regelingen voor verpakkingen, AEEA en batterijen.

Gemengde inkoopmodellen komen veel voor bij groeiende e-commercebedrijven. Als uw webshop zestig procent van de bestellingen afhandelt via niet-EU-dropshipping en veertig procent via een conforme Nederlandse distributeur, is uw UPV-rapportage gesplitst: u rapporteert en betaalt de afvalbeheersbijdrage alleen voor het volume uit het rechtstreekse niet-EU-kanaal, terwijl u het bewijs bewaart van eerdere afdracht voor het binnenlandse aandeel.

Grensoverschrijdend verkopen voegt een extra regelgevingslaag toe: wanneer uw Nederlandse webshop producten dropshipt naar kopers in Duitsland, dekken de Nederlandse registraties die zendingen niet. Voor grensoverschrijdende verkopen naar Duitsland zijn afzonderlijke registraties vereist onder de Duitse verpakkings- en elektronicawetgeving, en sinds 12 augustus 2026 rust de verpakkingskant daarvan op de PPWR samen met het Duitse Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz (VerpackDG), dat het Verpackungsgesetz heeft vervangen. Een producent zonder vestiging in Duitsland moet daar een gemachtigde vertegenwoordiger aanwijzen; zonder die aanwijzing kan de LUCID-registratie niet eens worden afgerond.^[7]

Wat nu te doen: verantwoordelijkheid vastleggen en registreren

Om ervoor te zorgen dat uw dropshippingbedrijf in Nederland aan de wet voldoet, richt u een duidelijke compliance-workflow in voor uw hele toeleveringsketen:

Voor verpakkingen geldt een financiële drempel, en het loont om precies te zijn over wat die wel en niet uitschakelt. Producenten en importeurs die meer dan 50.000 kilogram verpakkingsmateriaal op de Nederlandse markt brengen, betalen de afvalbeheersbijdrage verpakkingen aan Verpact en moeten het gewicht en het aantal van die verpakkingen jaarlijks rapporteren. Die drempel telt alle materialen samen, en ook daarboven worden de eerste 50.000 kg naar rato per materiaal van de factuurgrondslag afgetrokken; het is dus een vrijstellingsruimte en geen klif. Blijft u eronder, dan bent u nog steeds producent en moet u nog steeds het gewicht en het materiaal van uw verpakkingen kunnen aantonen; wat wegvalt zijn de melding, het jaarverslag en de bijdrage, en zelfs die vrijstelling reikt niet tot kunststof eenmalige verpakkingen (SUP) en statiegeldverpakkingen.^[4] Dit geldt eveneens voor buitenlandse bedrijven die rechtstreeks online aan Nederlandse consumenten verkopen.^[3] Voor elektrische en elektronische apparatuur registreren producenten en importeurs zich niet rechtstreeks bij het Nationaal (W)EEE Register, maar sluiten zij zich aan bij Stichting OPEN; deze aansluiting omvat tevens hun opname in het register.

• Breng elke leveranciersroute in kaart door het land van herkomst van de verzending, de contractuele verkoper en de wijze van inklaring naar de consument vast te leggen.
• Vraag schriftelijke compliance-verklaringen en Nederlandse producentenregistratienummers op bij alle binnenlandse en EU-leveranciers.
• Registreer uw bedrijf voor alle stromen waar u inkoopt bij niet-EU-dropshippers: ^[5]verpakkingstypen bij Verpact, en elektrische apparatuur via Stichting OPEN (waar u vervolgens jaarlijks rapporteert over op de Nederlandse markt gebrachte apparaten, lampen en batterijen en een afvalbeheersbijdrage voldoet), aangevuld met batterijen waar van toepassing.
• Richt een gewichts- en materiaaladministratie in voor alle producteenheden, inclusief verzendverpakkingen en transportdozen.

Vooruitblik: hoe de regels zich verder ontwikkelen

De Europese en Nederlandse UPV-kaders blijven veranderen. De Europese verordening betreffende verpakking en verpakkingsafval (PPWR), Verordening (EU) 2025/40, is in werking getreden op 11 februari 2025 en is sinds 12 augustus 2026 algemeen van toepassing, zodat de regels over producentregistratie, de gemachtigde vertegenwoordiger en de platformverificatie geldend recht zijn en geen deadline meer.^[6] Hoe Nederlandse registratieportalen, regels voor gemachtigde vertegenwoordigers en drempelwaarden via nationale uitvoeringsinstrumenten worden aangepast, wordt momenteel nog uitgewerkt.

De hoofdregel blijft ongewijzigd: bij een niet-EU-dropshippingconstructie geldt de Nederlandse verkoper als producent, en een EU-leverancier draagt de verplichting alleen wanneer deze de goederen aantoonbaar reeds op de Nederlandse markt heeft gebracht.

De regels voor milieu-compliance in de Europese Unie en Nederland worden voortdurend aangescherpt. Herzieningen van verpakkingskaders, vereisten voor de circulariteit van batterijen en uitbreidende verplichtingen voor digitale platforms betekenen dat wettelijke definities van producenten en aansprakelijkheid van tussenpersonen de komende jaren blijven veranderen.

Dat is de grens van elk algemeen artikel: het kan de regel benoemen, maar niet bevestigen welke registraties uw specifieke leveranciersroutes en productstromen daadwerkelijk activeren.

Omdat implementatiedata en nationale administratieve richtlijnen onderhevig blijven aan nieuwe publicaties, kunnen langetermijnregels niet met absolute zekerheid worden voorspeld. Het bijhouden van duidelijke documentatie over huidige leveringsroutes is het enige betrouwbare fundament voor toekomstige aanpassingen.

Welke verplichtingen gelden, hangt af van uw exacte rol in de keten (of u importeert, inkoopt bij binnenlandse leveranciers of onder eigen merk verkoopt), wat niet betrouwbaar kan worden vastgesteld met alleen een algemene checklist. Om uw compliance-positie vandaag te begrijpen en aan de veilige kant te staan, start u nu de UPV-behoefteanalyse. Daarna ondersteunen onze experts u bij het implementeren van de vereisten en blijft u gedekt terwijl de regels zich ontwikkelen.

Veelgestelde vragen

UPV bij dropshipping: wie is verantwoordelijk?

Dat bent u zelf. Wanneer een klant in uw webshop koopt en de goederen van buiten de EU worden verzonden, brengt u het product op de markt. De Nederlandse UPV-wetgeving merkt u aan als producent, wat betekent: verpakkingen altijd, plus AEEA, batterijen of textiel voor de productgroepen die u werkelijk verkoopt.

Wat als mijn dropship-leverancier beweert dat UPV al is inbegrepen?

U kunt niet afgaan op algemene claims. Om vrijgesteld te zijn, moet uw leverancier een in de EU gevestigde entiteit zijn die al voor UPV in Nederland is geregistreerd. U moet een schriftelijke bevestiging van hun specifieke Nederlandse registratienummers opvragen en bewaren.

Zijn er vrijstellingen voor lage bestelvolumes bij dropshipping?

De producentenstatus zelf geldt vanaf het eerste verkochte artikel, en daarmee ook de plicht om het gewicht en het materiaal van uw verpakkingen te kennen. Het volume bepaalt alleen het papierwerk: boven 50.000 kg verpakkingen per jaar doet u de jaarlijkse aangifte en betaalt u de Verpact-bijdrage, daaronder niet, behalve voor kunststof eenmalige verpakkingen (SUP) en statiegeldverpakkingen, waarvoor geen drempel geldt. Voor AEEA en textiel bestaat helemaal geen volumedrempel.

Wie is verantwoordelijk voor verpakkingen die de dropship-leverancier toevoegt?

Als verkoper die het product op de Nederlandse markt brengt, bent u verantwoordelijk voor alle verpakkingen die de eindverbruiker bereiken. Dit omvat zowel de productverpakking als alle verzendmaterialen die door uw dropship-leverancier zijn toegevoegd.

Wat betekent print-on-demand dropshipping voor de UPV-verplichtingen?

Print-on-demand wordt juridisch exact hetzelfde behandeld als standaard dropshipping. Omdat u het fysieke product aan de eindverbruiker verkoopt, geldt u als producent en moet u de verpakking en eventuele elektronische of batterijcomponenten registreren.

Wanneer verschuift de UPV-verantwoordelijkheid naar de dropship-leverancier?

De verantwoordelijkheid verschuift alleen wanneer uw leverancier binnen de EU is gevestigd en al is geregistreerd voor de specifieke UPV-regeling in Nederland. Bij zuivere tussenhandelsconstructies met een geregistreerde EU-leverancier draagt deze de verplichting.